Блог Андрэя Хадановіча

http://budzma.org/afisha/filasofskiya-i-paetychnyya-razvahi-andreya-xadanovicha-u-homeli.html

Бабуля сядае ў апошні вагон.
У правай – авоська, а ў ёй – тэлефон,

У левай – унучка (ці ўнучкі дачка),
Якая трымае ў руцэ парсючка.

Бабуля сядае – і тут нечакана
З мабільніка чуюцца гукі канкану.

Бабуля махнула нагой. У вагоне ж:
– Ты бачыў?
– Лухта!
– Будзе танчыць!
– Ты гоніш!

Адвоську адкідвае ўбок, устае.
Унучка трымае мабільнік яе.

Мабільнік пяе. Падпявае вагон.
Бабуля, і ўнучка за ёй наўздагон…

На сэрцы бабулі пяюць салаўі.
Парсюк па-француску адказвае: “Oui!”

P.S. Не зусім задавальняе назва. Буду ўдзячны, калі раптам нехта нешта добрае параіць. )

Сабраў сякія-такія францускія тэксты. Рабочая назва кніжкі "Дыснэйлэнд".

Тое, што ніжэй, - верш-прадмова, у якой адначасова каля трыццаці спасылак на большасьць іншых парыскіх вершыкаў - можна клікаць і пераходзіць на іх. Прыемнага прагляданьня-чытаньня. Прапановы прымаюцца. )


ПАРЫЖ-ДЫСНЭЙЛЭНД

Білеты лепш загадзя замовіць праз інтэрнэт.
Дабірацца лепш самалётам,
каб зэканоміць больш часу для забаваў і адпачынку.

Спачатку рэкамэндуецца агледзець парк
з адной ці некалькіх яго найвышэйшых кропак:
- атракцыёна “Эйфэлевая вежа”;
- атракцыёна “Вежа Монпарнас”;
- званіцы атракцыёна “Нотр-Дам” ды інш.

Для большай зручнасьці наведнікаў
усе атракцыёны зьвязаныя між сабой
5-цю лініямі дзіцячай чыгункі
і 13-цю лініямі дзіцячага мэтро,
але найбольшую радасьць прынясе вашым дзеткам
фунікулёр ля атракцыёна “Сакрэ-Кёр”.

Наведнікам з боязьзю вышыні
рэкамэндуецца альтэрнатыўная забава –
“Парыскія Катакомбы”.

Безумоўны прыярытэт дыснэйлэнду –
юныя наведнікі, якія могуць
абсалютна бясплатна і неабмежаваную колькасьць разоў
карыстацца Луўрам, Абацтвам Клюні
ды іншымі інтэлектуальнымі атракцыёнамі,
а таксама праходзіць першы ўзровень
квэсту “Сарбона”.

Увага, гэтае правіла пакуль не распаўсюджваецца
на атракцыёны “Пляс Пігаль” і “Булонскі лес”,
якія маюць узроставыя абмежаваньні:
юным наведнікам трэба памераць свой рост,
дзеля чаго ля кожнага дарослага атракцыёна
маюцца спэцыяльныя лінейкі,
званыя ў народзе “тулуз-латрэкамі”:
меншыя за прыняты стандарт да забаваў не дапускаюцца.

Для сталых наведнікаў парку
прадугледжаная сетка бясплатнага харчаваньня:
дастаткова атрымаць чырвоны жэтон
сябра клубу “Парыскі клашар”.

Шматлікія паркавыя забавы выходзяць
далёка па-за межы рэпэртуару Ўолта Дыснэя.
Так, атракцыёны-музэі населеныя шматлікімі
пэрсанажамі ўсіх міталёгіяў сьвету,
а на “Эйфэлевай вежы” ўначы
нават працуе “Пражэктар Саўрона”.

На тэрыторыі парку маецца некалькі ціраў:
для маленькіх – “Гаўрош”,
для дарослых – “Свабода вядзе на барыкады”.

(Некаторыя наведнікі, асабліва з Расіі,
блытаюць гэты атракцыён з Жаннай д’Арк,
якую можна адрозьніць па характэрным джэдайскім мячы,
а таксама са “Статуяй Свабоды” –
падарункам парыскага дыснэйлэнду амэрыканскаму.)

Ёсьць казачныя лясы,
а таксама сады, сквэры і ўласна паркі,
аздобленыя фантанамі, скульптурамі
і сапраўднымі жывымі парыжанамі.

Калі вы не сустрэлі ніводнага фантана,
не засмучайцеся: на тэрыторыі парку
260 дзён у год ідзе дождж.

Спэцыяльна для мэляманаў
парк абсталяваны культавымі атракцыёнамі –
зь вечаровай арганнай музыкай
і ранішнімі званамі.

Парк назвычай пасуе для адзначэньня Калядаў,
Вялікадня ды іншых сьвятаў, якія заўсёды з вамі.

За невялікую плату вы зможаце сфатаграфавацца
з вашымі ўлюбёнымі казачнымі героямі:
Джакондай, Вэнэрай Мілоскай, Како Шанэль,
Бальзакам, Бадлерам, Гэнзбурам і Напалеонам Банапартам.

Асабліва пасуе для такіх мэтаў
квэст-лабірынт “Могілкі Пэр-Лашэз”,
разьмешчаны на правым беразе парку.
Калі вы – на левым беразе, вы можаце наведаць
аналагічны атракцыён “Могілкі Манпарнас”.

Набыўшы ў фірмовых паркавых крамах
усяго паўлітра найсмачнейшай парыскай вады,
вы зможаце не памерці ад смагі
і абсалютна бясплатна дыхаць
унікальным парыскім паветрам.

Не рэкамэндуецца набываць усіх сувэніраў,
што прапануюць турыстычныя крамы,
і наведваць усіх кавярняў,
разьмешчаных на тэрыторыі парку, –
небясьпечна для вашых фінансаў!

Строга забараняецца:

- падоўгу ўглядацца ў рэпрадукцыі мадэрністаў
на аўтобусах, што рухаюцца ў ваш бок, –
небясьпечна для жыцьця!

- падоўгу ўглядацца ў Сену з моста Мірабо
ды іншых рачных атракцыёнаў –
небясьпечна для жыцьця!

- падоўгу карыстацца любым
парыскім атракцыёнам –
небясьпечна для жыцьця!

- лічыць Парыж чымсьці большым,
чым парк дзіцячых атракцыёнаў, –
небясьпечна для жыцьця!

1. Вітраж XIII ст.

Саламея
устае на задні мосьцік.
Ёсьць ад чаго страціць галаву.


2. Пакуты Гасподнія (XIV ст.)

Вартаўнікі сьпяць.
Хрыстос вылазіць з труны.
Асьцярожна, каб не абудзіць.


3. Вітраж XV ст.

Першая думка:
каго і навошта Хрыстос
цягае за вуха?

Толькі па мячы Пётры
разумееш, што вуха насамрэч
прыстаўляюць на месца.


4. Сераднявечны алегарызм

Пяць выяваў Дамы з аднарогам
адпавядаюць пяці пачуцьцям.
На той, што сымбалізуе зрок,
аднарог глядзіцца ў люстэрка Дамы.

Люстэрка маленькае –
і аднарог бачыць сябе
бязрогім.


5. Сераднявечны рэалізм

Сьвінка грае на аргане,
прычым і арган, і сьвінка
выглядаюць максымальна
праўдападобна.


6.
На выйсьці
машынальна падаў міласьціну
музэйнаму супрацоўніку.

1.
У шкляной вітрыне
парыскай эратычнай кнігарні
адлюстроўваецца доўгая чарга снобаў,
што стаяць па білеты на мастацую выставу.

І ўся чарга нешта чытае,
на фоне вялікага ню ад Амэдэа Мадыльяні.

Думаю, гаспадары кнігарні
не змаглі б лепей аформіць свае вітрыны.

2.
Яшчэ ні разу ня бачыў ніводнай чаргі
ля ўваходаў у бясплатныя парыскія музэі.
І ніводнага платнага музэю
без кіламэтровых чэргаў.

Пытаньне, што зьяўляецца раней:
кошты ці ажыятаж?
Прасьцей адказаць пра курыцу і яйка.


3.
Чым болей заплачана за ўваход,
тым грамчэй можна размаўляць
ля карцінаў.


4.
Чамусьці яны заўсёды
далікатна спыняюцца, каб не перашкаджаць
іншым фатаграфавацца,
але лёгка становяцца перад тымі,
хто глядзіць на карціны.


5.
Іхныя жарты:
“Мадыльяні – тут маглі быць вашыя вочы…”
Спрабую ня слухаць працягаў
пра Ван Гога і Вэнэру Мілоскую.


6.
Адны зь іх так шмат чытаюць
апісаньне выставы й подпісы пад карцінамі,
што глядзець на самі карціны
часу ўжо не застаецца.

Іншыя – нічога не разумеюць,
бо зусім не чытаюць подпісаў пад карцінамі,
каб не падумалі, што яны
нічога не разумеюць.


7.
Парыскія снобы:
большасьць зь іх – гэта
замаскаваныя замежныя турысты.

Па Сене плыве плакат
з партрэтам кандыдата ў прэзыдэнты.
Надпіс унізе:
“Запрашаем на першы тур!” –
нагадвае, што ты яшчэ не ў Беларусі.


P.S. Так напраўду ад сёньня я ўжо ў Беларусі, але пару вершыкаў па інэрцыі яшчэ запошчу. )

Прачынаесься ад музыкі Дэбюсі,
а навокал, з усіх бакоў, –
вада і гарлачыкі Манэ.

Цяпер ты ведаеш,
што адчуваюць на тым сьвеце
тапельцы.

“Ратонда” і “Клазэры-дэ-Ліла”,
“Пракоп” і “Кафэ дэ ля Пэ” –
патаснае фуфло,
што даўно ня мае ніякага дачыненьня
да мастацтва.

Месцы, дзе сёньняшняя публіка
пераплачвае за каву тых,
каму налівалі ў крэдыт стагодзьдзе або тры таму.

Сёньняшні Хэмінгуэй сядзеў бы на даху
дзевяціпавярховай крамы “Printemps”,
у кавярні самаабслугі,
адкуль адкрываецца бясплатны вайфай
і найлепшая панарама Парыжу,
з Эйфэлевай вежай або Манмартрам
(залежыць ад выбару століка).

Хочаце доказаў?
Кава эспрэса, што наліваецца там з аўтамата,
на смак вельмі нагадвае ягоную прозу.

Нарадзіліся амаль адначасова 

у Кракаве і Варшаве,

Адэсе і Лодзі,

Гомелі й Сьмілавічах.

Памерлі зусім маладыя ў Парыжы.

Або зусім старэнькія

у Тэль-Авіве ці на францускіх курортах.

Або не зусім маладыя

і не зусім старэнькія.

У Асьвенцыме.

- Мама,
а ў гэтым месцы мы ўчора
сварыліся з таткам!